Yazdır

Zürih'te Mâturidî Kelamını Konuşmak

Yazar: Abdullah Aymaz, Zaman Tarih: . Kategori 2001 Köşe Yazıları

Oy:  / 2
En KötüEn İyi 
Zürih Üniversitesi'nde Oryantalizm Bölümü'nde Arapça, Farsça ve Türkçe dersler de veriliyor. Türkçe kısmının başındaki Prof. Dr. Ulrich Rudolph'u ziyaret ettik. Dr. Rudolph, "Maalesef, 20 öğrenciden dörde düştü.

Çünkü Türkçe ve Türk edebiyatı ile ilgili pek çok şey Bern Üniversitesi'nde toplandı. Burası bir şube gibi kaldı." dedi. Türkçe'nin ve edebiyatımızın öğretilmesi için neler yapılabilir diye biraz sohbet ettik.

Dr. Rudolph'un Mâturîdî ile ilgili bir doktora tezi var. Özbekistan'da kalmış. Arapça'sı çok güzel. "Al–Mâturîdî die sunnitische Theologie in Samarkand" isimli çalışması, basılmış hatta Rusça'ya da çevrilip basımı yapılmış. Bize basılan kitapları gösterdi. Mutezile, Cebriye'ye göre Mâturîdî kelamının daha dengeli olduğunu söylüyor. "İmam–ı Azam Ebu Hanife sadece bir fıkıhçı zannediliyor. Halbuki onun itikada dair de eserleri var. Mâturîdî, İmam–ı Azam'ın yolunda gitmiş." diyor.

Prof. Dr. Ulrich Rudolph ile günümüz kelamı, materyalist görüşlerin ileri sürdüğü itirazlar üzerinde de durduk. Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri'ni duymuş; fakat bu husustaki kitapları eline geçmemiş. Fethullah Gülen Hocaefendi'nin, günümüzde ortaya atılan şüphe ve tereddütlere verdiği cevaplardan da bahsettik. Ayrıca bu konuda yazılan kitaplardan göndermek için de söz verdik.

Aynı gün arkadaşımız Yusuf Güleker'in Kamboçya'da tanıştığı Claude Richli ile de kilisesinde görüştük. Richli, Adventist... Kendisine papaz ismini vermiyor. 'Ben çobanım' diyor. Herhalde Mukaddes Kitab'ın bir tabiri.

Adventistler hakkındaki sorularıma şöyle cevaplar verdi:

"Bu mezhep 1840–1950 yıllarında bir grubun kitap çalışmaları neticesi Michigan'da oluşmuş. İbadetler cumartesi günü yapılıyor. Kiliseye ibadet için pazar günü gidileceğine dair Mukaddes Kitap'ta hiçbir şey yok. Domuz, alkol, sigara yasak. Hz. İsa'nın Allah'ın oğlu olması meselesi kabul edilmiyor. Meryem tanrının annesi değil. Mesih gelecek. Vaftiz ancak 14–20 yaşında olanlara var. Bebeklere vaftiz yapılmıyor. Ahd–i Atik, Huruç Bölümü 4. Ayet'te "Sen hiçbir resim edinmeyeceksin" denildiği için Hz. İsa'nın resim ve heykelleri karşısında ibadet yok. Günah çıkarma yok. Çoban günah çıkarmaz. Allah affeder. Adventistler, aynen İslamiyet gibi kadınlar mevzuunda geçmiş dönemlere göre düzeltmeler yapmıştır. Mukaddes Kitap'ta oruç ve hacdan bahsediliyor. Adventistler onları kesin bir emir olarak görmüyorlar." dedi.

Kendilerinin helal yiyecek veren lokantaları var. Domuz ve içki yok. Diyorlar ki: "İsa Mesih gelecek. Onun gelişine hazır olalım. Vücudu Allah bir mabet gibi yaratmış, onun içine pis şeyler doldurmayalım. Onu arındırıp temiz hale getirelim. Ruhî, kudsî bir yaşayışa girelim."

1863'te Michigan'da resmiyet kazanan Adventist Kilisesi Avrupa'da ancak 1874'te resmiyet kazanabilmiş. Dünyada sayıları 12 milyon civarında.

Kuzu Hz. İsa'nın sembolü... Horoz resimleri ve şekilleri de Hz. İsa'nın dünyadan ayrılmadan önce ötmesinin sembolü...

Kıbleyi önemli görmüyorlar.

Papazların özel kisve ve kıyafetleri yok.

Kilisenin bir yerinde bir haç şekli gördük.

Birçok noktadan kendisini Müslümanlara yakın gören Claude Richli ile birkaç saat süren bir görüşmemiz oldu. Kendisine İslamiyet'le ilgili birkaç kitap hediye ettik.

Bu görüşmeler, bilmediğimiz dünyalar ve oralardaki gelişmeleri tanımamız açısından çok faydalı oluyor.